Një udhëzues praktik:

Ky material i ndihmon konsumatorët të kuptojnë etiketën energjetike dhe të krahasojnë pajisjet elektrike përpara blerjes, duke marrë parasysh jo vetëm çmimin fillestar, por edhe konsumin e energjisë dhe karakteristika të tjera të rëndësishme të produktit. Komisioni Evropian e konsideron etiketën energjetike një instrument për t'u mundësuar konsumatorëve të zgjedhin produkte më efikase dhe për të nxitur prodhuesit drejt teknologjive më efikase.

• si lexohet etiketa A–G;
• çfarë nënkupton konsumi vjetor;
• krahasimi i pajisjeve;
• si të zgjedhësh pajisjen më ekonomike.

Çfarë është etiketa energjetike?

Etiketa energjetike është një mjet informues që ndihmon konsumatorët të krahasojnë efikasitetin energjetik të pajisjeve elektrike dhe të zgjedhin produkte që konsumojnë më pak energji dhe kanë kosto më të ulëta përdorimi.

Ajo vendoset në një gamë të gjerë pajisjesh, si:

• frigoriferë dhe ngrirës;
• lavatriçe;
• tharëse rrobash;
• enëlarëse;
• televizorë dhe monitorë;
• burime ndriçimi (llamba);
• kondicionerë (për disa kategori përdoren etiketa sipas rregullave specifike).

1.      Si lexohet etiketa A–G?

Që nga viti 2021, Bashkimi Evropian ka rikthyer një sistem më të thjeshtë klasifikimi nga A deri në G, duke hequr klasat A+, A++ dhe A+++.

E rëndësishme: Për shkak të standardeve më të rrepta të testimit, shumë pajisje që më parë klasifikoheshin si A+++, sot mund të klasifikohen si B ose C. Kjo nuk do të thotë se janë bërë më pak efikase, por se shkalla e vlerësimit është rikalibruar për të nxitur zhvillimin e teknologjive edhe më efikase.

2.      Çfarë informacioni përmban etiketa?

Përveç klasës së efikasitetit energjetik, etiketa mund të përfshijë:

• Klasën e efikasitetit energjetik;
• konsumin e energjisë (zakonisht në kWh/vit ose kWh për 100 cikle, sipas llojit të pajisjes);
• kapacitetin e pajisjes;
• konsumin e ujit (për lavatriçe dhe enëlarëse);
• nivelin e zhurmës (dB);
• kohëzgjatjen e programeve standarde;
• një kod QR, i cili çon në bazën evropiane të të dhënave të produkteve (EPREL), ku konsumatori mund të konsultojë specifikimet teknike të pajisjes.

3. Çfarë është EPREL?

EPREL – European Product Registry for Energy Labelling është baza evropiane ku regjistrohen modelet e produkteve që i nënshtrohen kërkesave për etiketimin energjetik. Konsumatori mund të konsultojë informacion më të detajuar për një produkt, ndërsa për kategoritë përkatëse mund të hyjë në informacion duke skanuar kodin QR të etiketës.

4.      Çfarë nënkupton konsumi vjetor?

Konsumi vjetor i energjisë tregon sasinë e energjisë elektrike që pajisja pritet të konsumojë gjatë një viti, sipas kushteve standarde të testimit.

Shembull:

• Frigoriferi A → 100 kWh/vit
• Frigoriferi D → 190 kWh/vit

Çmimi i energjisë elektrike është 9.5 lekë/kWh:

• Pajisja A: 950 lekë/vit
• Pajisja D: 1,805 lekë/vit

Diferenca është 855 lekë çdo vit. Gjatë një jetëgjatësie 10-vjeçare, kursimi mund të arrijë rreth 8,550 lekë, pa përfshirë ndryshimet e mundshme të çmimit të energjisë.

Vlerat reale të konsumit varen nga mënyra e përdorimit, temperatura e ambientit, mirëmbajtja dhe kushtet e instalimit të pajisjes.

5.      Si të krahasoni pajisjet?

Kur krahasoni dy ose më shumë pajisje, mos u bazoni vetëm te çmimi i blerjes.

Merrni në konsideratë:

• klasën e efikasitetit energjetik;
• konsumin e energjisë;
• kapacitetin e pajisjes;
• nivelin e zhurmës;
• konsumin e ujit (kur është i zbatueshëm);
• garancinë dhe jetëgjatësinë e pritshme.

Kostoja totale e pajisjes (blerje + përdorim gjatë viteve) është shpesh një tregues më i mirë sesa çmimi fillestar.

6.      Si të zgjidhni pajisjen më ekonomike?

Para blerjes, pyesni veten:

• A ka kapacitetin që i përshtatet nevojave të familjes?
• A ka një klasë të lartë efikasiteti energjetik?
• Sa energji konsumon gjatë një viti?
• A është niveli i zhurmës i përshtatshëm për ambientin ku do të vendoset?
• A justifikon kursimi i energjisë diferencën në çmimin e blerjes?

Në shumë raste, një pajisje me çmim fillestar pak më të lartë mund të rezultojë më ekonomike gjatë gjithë jetës së saj për shkak të konsumit më të ulët të energjisë.

7.      Këshilla praktike për konsumatorin:

• Lexoni gjithmonë etiketën energjetike përpara blerjes.
• Krahasoni pajisje me të njëjtin funksion dhe kapacitet.
• Konsideroni koston e përdorimit gjatë gjithë jetës së pajisjes, jo vetëm çmimin e blerjes.
• Verifikoni informacionin teknik përmes kodit QR të etiketës në bazën EPREL.
• Mirëmbani pajisjet sipas udhëzimeve të prodhuesit, pasi edhe pajisjet më efikase mund të konsumojnë më shumë energji nëse nuk përdoren ose mirëmbahen siç duhet.

Për më shumë detaje:

• _{European Commission – Energy Efficient Products- https://energy-efficient-products.ec.europa.eu/index_en}
• _{Understanding the Energy Label – European Commission: https://energy-efficient-products.ec.europa.eu/ecodesign-and-energy-label/understanding-energy-label_en;}
• _{European Commission – EPREL: https://eprel.ec.europa.eu/screen/home;}
• _{EPREL: generated labels and PDFs: https://energy-efficient-products.ec.europa.eu/suppliers/eprel-generated-labels-and-pdfs_en}